Χαρά Λεδάκη, για το free press περιοδικό Serious (τεύχος Οκτωβρίου)
Το μεγαλύτερο φεστιβάλ κινουμένων σχεδίων στην Ελλάδα, το AnimaSyros, κατέπλευσε για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά στη Σύρο και μαζί του έφερε σπουδαίους δημιουργούς. Επισκέπτες και συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να συναναστραφούν με ανθρώπους που έχουν γράψει ιστορία στο χώρο του animation, όπως ο Jim Capobianco. "The Lion King", "Up", "Ratatouille", "Toy Story 2" και "Finding Nemo" είναι μερικές μόνο απ' τις ταινίες που έχουν και τη δική του υπογραφή, σε σενάριο ή σκηνοθεσία. Αρχικά, εργάστηκε στο τμήμα σεναρίου της Walt Disney, ενώ τα τελευταία 13 χρόνια βρίσκεται στην εταιρεία Pixar. Ο Jim Capobianco αν και πολυβραβευμένος, παραμένει πάντα πρόθυμος να μοιραστεί τη γνώση και την εμπειρία του με νεότερους συναδέλφους του.
>Εργάζεστε σε ένα από τα μεγαλύτερα στούντιο και συμμετείχατε σε ταινίες που αντιμετώπισαν εξαιρετική επιτυχία. Πως αποφασίσατε ν' ασχοληθείτε με το animation;
Μεγάλωσα με το animation σαν παιδί. Θυμάμαι, τότε που δεν υπήρχαν τηλεκοντρόλ κι ο πατέρας μου παρακολουθούσε αθλητικά στην τηλεόραση, έτρεχα κι άλλαζα συνεχώς το κανάλι. Μόλις έβρισκα κινούμενα σχέδια, σταματούσα! Έτσι, είχα πάντα αγάπη για το animation. Έπειτα, στο Λύκειο είχαμε ένα μάθημα που λεγόταν Γραφικές Τέχνες κι εκεί φτιάχναμε t-shirt, εκτυπώναμε... Συμπεριλαμβανόταν όμως και animation, οπότε επέλεξα το συγκεκριμένο μάθημα μόνο γι' αυτό. Όταν αποφάσισα να δημιουργήσω ένα 2D animation, ο καθηγητής μου είπε πως δεν ήξερε πώς να μου το διδάξει, επειδή όλοι χρησιμοποιούσαν είτε την τεχνική cutout με κομμένα χαρτιά είτε clay motion με πηλό! Οπότε, μου έδωσε ένα βιβλίο και αυτοδιδάχτηκα την τεχνική.
>Υπάρχουν κάποιες ταινίες animation που θεωρούνται διαχρονικές, όπως το "The Lion King". Τι κάνει μια ταινία ν' αντέχει στο χρόνο;
Πιστεύω πως δεν έχουν ιδιαίτερη σημασία οι εκάστοτε πολιτιστικές αναφορές. Εάν το θέμα της ταινίας αγγίζει σχέσεις και συναισθήματα που δεν επηρεάζονται απ' το χρόνο, αντέχει σε αυτόν. Τέτοιο παράδειγμα είναι το "Lion King", όπως και το "Nemo", τα οποία ασχολούνται με τις σχέσεις που αναπτύσσονται μέσα στην οικογένεια. Υπάρχουν πολλά animation που έχουν επίκαιρες αναφορές, όπως καρικατούρες διάσημων ή εξελίξεις στην τεχνολογία. Τέτοιου είδους όμως στοιχεία, δίνουν ημερομηνία λήξης στις ταινίες.
>Τι δυνατότητες δίνει στους δημιουργούς το computer animation σε σχέση με τα παραδοσιακά 2D;
Το computer animation παρέχει δυνατότητες που δεν υπάρχουν στο 2D, ισχύει όμως και το αντίστροφο. Συγκεκριμένα, το computer animation δίνει λεπτομέρεια που δε θα μπορούσε να παράγει κάποιος με τον παραδοσιακό χειροποίητο τρόπο, η έστω θα ήταν πολύ πιο δύσκολο. Ας πούμε, τα ανθρώπινα μάτια έχουν πάντα μια νευρική σύσπαση που δε μπορεί ν' αποδοθεί με το χέρι, ενώ με αυτόν τον τρόπο μπορεί κι επιτυγχάνεται. Η τεχνική σχεδιασμού των κινούμενων σκίτσων, από την άλλη, διατηρεί ακόμη μια ποιότητα και αμεσότητα που ο υπολογιστής θέλει κόπο για να την φτάσει.
>Παρατηρείτε κάποια αλλαγή τις τελευταίες δεκαετίες όσον αφορά την πλοκή στις ιστορίες;
Πιστεύω πως οι ιστορίες με την πάροδο του χρόνου, απευθύνονται σε όλο και μεγαλύτερο ηλικιακά κοινό. Γίνονται πιο πολύπλοκες. Αυτή είναι μια συνεχώς αναπτυσσόμενη τάση και νομίζω πως θα εμφανίζονται όλο και περισσότερα τέτοια ενδιαφέροντα animation. Κι αυτό, επειδή το υλικό που προέρχεται από μικρότερα στούντιο animation, ειδικά στην Ευρώπη, είναι πραγματικά καινοτόμο. Επίσης, ο κόσμος βλέπει να εμπλέκονται με το animation άνθρωποι που δε θα ασχολούνταν ποτέ πριν, όπως το σκηνοθέτη των Πειρατών της Καραϊβικής Gore Verbinski με την ταινία κινουμένων σχεδίων "Rango". Εξαιτίας αυτών αλλά και των κόμικς που εμψυχώνονται, η ηλικία του κοινού μεγαλώνει.
>Ταινίες όπως το "Up" και το "Ratatouille" είναι ιδιαίτερα αγαπητές, ειδικά από τα παιδιά. Τι λαμβάνετε υπ' όψιν όταν απευθύνεστε σε παιδικό κοινό;
Η αλήθεια είναι ότι δε δημιουργούμε ταινίες για παιδιά ή για ενήλικες. Φτιάχνουμε ταινίες που εμείς οι ίδιοι θα θέλαμε να δούμε, για το παιδί που υπάρχει μέσα μας! Οπότε, δεν υπάρχει αυτός ο διαχωρισμός πρακτικά. Ελπίζω μόνο, με την τάση προς πολυπλοκότητα που υπάρχει στην πλοκή των ιστοριών, να μη σταματήσουμε να δημιουργούμε πραγματικά καλό animation που να μπορούν να δουν τα παιδιά.
>Ποια είναι η διαδικασία δημιουργίας ενός νέου χαρακτήρα, πως αποφασίζετε τα ιδανικά χαρακτηριστικά του;
Αυτό εξαρτάται από την ιστορία, πλοκή και χαρακτήρες για μένα είναι στοιχεία αλληλένδετα. Είτε έχεις στο μυαλό σου κάποιον χαρακτήρα και δημιουργείς μια ιστορία γύρω από αυτόν, είτε το αντίστροφο. Έχεις δυο χαρακτήρες, ας πούμε, που ληστεύουν μια τράπεζα ή θέλουν να σώσουν τον κόσμο, οπότε αναρωτιέσαι μετά, "Ποιοί είναι αυτοί οι δύο;". Γενικά, όταν αρχίζεις να εξελίσσεις το θέμα και το τί θέλεις να πεις, ο χαρακτήρας παίρνει μορφή. Πάντως, οι χαρακτήρες είναι το πιο δύσκολο στοιχείο. Όταν κάποιος βλέπει μια ταινία, αυτό που του μένει είναι οι χαρακτήρες, κανείς δε νοιάζεται πραγματικά για την πλοκή.
>Τι θα συμβουλεύατε κάποιον που ονειρεύεται ν' ασχοληθεί με το animation; Υπάρχουν Έλληνες animators στην Pixar;
Σίγουρα υπάρχουν Έλληνες, δουλεύει τόσος κόσμος για την Pixar άλλωστε! Μακάρι να μπορούσα να θυμηθώ κι ονόματα... Τώρα, κάποιος που θέλει να ασχοληθεί με το αντικείμενο, θα συμβούλευα οπωσδήποτε να διαβάσει σχετικά βιβλία, όπως επίσης να το ψάξει στο διαδίκτυο. Υπάρχει τόση πληροφορία για το τί χρειάζεται και σπουδαίες ιστοσελίδες! Όταν πια κατανοήσει τι είναι όλο αυτό, πιστεύω το κλειδί για έναν animator είναι να μάθει να ζωγραφίζει. Ακόμη κι αν θέλει ν' ασχοληθεί με το computer animation, χρειάζεται στην επικοινωνία με τους συνεργάτες. Ειδικά το να ζωγραφίζεις εικόνες από την πραγματική ζωή, ανθρώπους και ζώα εν κινήσει, είναι πολύ βοηθητικό. Όπως στην πλατεία που έχετε εδώ, εκεί θα δεις όλους τους διαφορετικούς χαρακτήρες να περνάνε! Παιδιά, γέρους, τον τρόπο που περπατάνε... Εμπνέεσαι από τη ζωή, μαθαίνεις να την εκτιμάς κι έπειτα προσπαθείς να διοχετεύσεις τον εαυτό σου στο χαρτί.
Narfita
Παρακαλώ αφήστε το σχόλιο σας εδώ